W 1886 r. we Lwowie z inicjatywy m.in. Xawerego Liskego powstało Towarzystwo Historyczne. W w pierwszym statucie zapisano, że „powstało w celu wzbudzania i popierania rozwoju nauk historycznych, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Rusi Czerwonej”. Dożywotnim prezesem został Ksawery Liske, wiceprezesem Tadeusz Wojciechowski, skarbnikiem Antoni Prochaska, członkami Wydziału Towarzystwa: Oswald Balzer – sekretarz, a także Wojciech Kętrzyński, Fryderyk Papée i Roman Piłat. Organem naukowym był „Kwartalnik Historyczny”, którego pierwszy zeszyt ukazał się w 1887 r. pod redakcją Ksawerego Liskego, członkami Komitetu Redakcyjnego byli zaś: Ludwik Finkel – sekretarz, a także Wojciech Kętrzyński, Saturnin Kwiatkowski, Roman Piłat, Aleksander Semkowicz i Tadeusz Wojciechowski. W statucie z 1891 r. zapisano, że jednym z zadań TH będzie pobudzanie jego członków do samoistnej pracy naukowej nad przeszłością i obecnym stanem powiatu, a zarazem rozszerzanie znajomości najnowszych wyników badań.
W 1913 r. założono koło TH w Krakowie, które dało początek krakowskiemu oddziałowi PTH. W 1924 r. TH zmieniło nazwę na Polskie Towarzystwo Historyczne.