Kongres Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski

I Kongres Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski Kraków, 28-30 czerwca 2007 r.

Już po raz drugi w ciągu trzech lat Kraków stał się miejscem obrad wielkiego zgromadzenia historyków. We wrześniu 2004 r. przybyło tu prawie dwutysięczne grono naukowców, by wziąć udział w XVII Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich – uczonych zagranicznych było w nich niewielu. Jednak już wówczas w krakowskim środowisku rozważano ideę zorganizowania kongresu historyków Polski czynnych za granicą. Prace prowadzone pod kierunkiem inicjatora przedsięwzięcia – prezesa Krakowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego prof. Andrzeja Chwalby (za zgodą i wsparciem zarządu Głównego PTH) trwały trzy lata. 

Nasi goście

Przygotowanie listy osób zajmujących się dziejami Polski za granicą jako potencjalnych uczestników przyniosło zaskakujące rezultaty – około 1300 nazwisk (…)
Na Kongres nie przybyli rzecz jasna wszyscy, ale w ciągu trzech dni obrad, które odbywały się w dniach 28-30 czerwca 2007 r., przez sale Auditorium Maximum UJ, a także Międzynarodowego Centrum Kultury i Biblioteki Jagiellońskiej przewinęło się niemal 700 osób, w tym około 400 gości zagranicznych (z 40 krajów Europy, Ameryki, Azji). Poza obcokrajowcami pojawili się też licznie historycy polscy, którzy pragnęli wziąć udział w Kongresie i poznać przy tej okazji nowych potencjalnych współpracowników.

Nagroda Pro Historia Polonorum

Organizatorzy Kongresu nie ukrywali, iż pragną, by nasi koledzy działający w innych krajach odczuli, iż Polska dostrzega ich pracę i dokonania na rzecz znajomości polskiej historii kultury w świecie. Jednym z dowodów tego uznania były wyróżnienia dla obcojęzycznych prac naukowych zgłoszonych do Konkursu Pro historia Polonorum. Spośród 45 proponowanych książek (z 11 krajów) osiem otrzymało nominację do nagrody, zaś nagrodę główną wraz z figurką Galla Anonima uzyskał prof. Timothy Synder (z Uniwersytetu w Yale) za nowatorską i znakomicie napisaną książkę Sketches from a Secret War. A Polish Artist’s Mission to Liberate Sowiet Ukraine (Szkice z tajnej wojny. Polskiego artysty misja wyzwolenia Ukrainy Sowieckiej) – tłumaczenie na język polski w przygotowaniu.

Sympozja i sesje kongresowe

Obrady inaugurowała dyskusja panelowa na temat polityki historycznej, rozpoczęta znakomitym wystąpieniem prof. Władysława Bartoszewskiego i kontynuowana przez uczonych z kilku krajów. Podnoszono w niej rozmaitość podejścia do tego zjawiska zgodnie z lokalnymi tradycjami, podważono też opinie jakoby polityka historyczna nie dawała się pogodzić z naukowym obiektywizmem i musiała prowadzić do konfliktu – przeciwnie racjonalne podejście i spojrzenie z szerszej perspektywy dziejowej pozwala uniknąć nieporozumień. Ta tematyka wracała w trakcie wielu sympozjów , podobnie jak problematyka stosunków polsko-żydowskich i polsko-niemieckich (…)
Obrady toczyły się nie tylko w ramach licznie obsadzonych sympozjów problemowych i publicznych dyskusji. Odbywały się też spotkania w węższym gronie – kameralne dyskusje warsztatowe i połączone z dyskusją projekcje filmów historycznych.
Cztery największe sympozja poświęcone były omówieniu stanu badań nad dziejami głównych okresów historii Polski. Liczne wystąpienia badaczy z krajów sąsiednich i bardziej odległych dowiodły, że nasza wiedza o pracach prowadzonych za granicą bywa mocno niepełna, polskie bibliografie nie notują wszystkich publikacji, a zagraniczne pojawiają się jedynie sporadycznie. W wystąpieniach nie ograniczono się jedynie do wyliczania dokonań osób i instytucji. Ważniejsze wydają się opinie o tym, jaką rolę badania nad polskimi dziejami pełnią w ich krajach. Szczególnie interesujące były wystąpienia naszych wschodnich sąsiadów, zdaniem których, nowe, obiektywne spojrzenie na dzieje Polski , odchodzące od żywionych przez lata resentymentów, sprzyja budowaniu podmiotowości ich własnych narodów. Różne są oczywiście motywy zainteresowania Polską i różny stopień intensywności badań – zmieniają się one z upływem lat w poszczególnych krajach (np. osłabienie we Włoszech, stale wysoki poziom w Niemczech, zaskakujące ożywienie w niektórych krajach Dalekiego Wschodu) (…)

Dojście do skutku tak poważnej imprezy nie byłoby możliwe bez pomocy wielu instytucji państwowych, zwłaszcza Ministerstwa Kultury, Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz Muzeum Historii Polski w Warszawie.

Kontynuacja idei…

Sukces I Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski postawił przed jego organizatorami zadanie kontynuacji nawiązanych kontaktów i wykorzystania nowych możliwości współpracy, nad której formą trwają wciąż dyskusje. Czy powołać należy stowarzyszenie zagranicznych badaczy dziejów Polski, czy ograniczyć się do luźniejszej formy wymiany informacji? Prezes Zarządu Głównego – prof. Krzysztof Mikulski – zaproponował periodyczne organizowanie Kongresów w rytmie pięcioletnim (między kongresami krajowymi). Wprawdzie formuła tego typu spotkań ulegnie zapewnie zmianie, jednak co do potrzeby ich zwoływania większość uczestników nie miała wątpliwości.

(Tekst powstał w oparciu o artykuły prof. Macieja Salamona oraz prof. Krzysztofa Zamorskiego opublikowane w „Alma Mater” (nr 95, październik 2007)
Zobacz: http://www3.uj.edu.pl/alma/alma/95/21.pdf)

--------------------------------
Wszystkim uczestnikom I Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski raz jeszcze serdecznie dziękujemy za inspirujące rozmowy, spotkania i udział w debatach . Mamy nadzieję, że stanowić one będą początek dalszej współpracy i przyjaźni. 
Zgodnie z naszymi obietnicami pragniemy kontynuować zapoczątkowaną w czerwcu 2007 r. ideę międzynarodowych spotkań badaczy dziejów Polski. Dlatego już teraz zapraszamy Państwa do udziału w II Kongresie Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski, który odbędzie się w 2012 r. O szczegółach dotyczących jego organizacji informować będziemy Państwa na bieżąco za pośrednictwem naszej strony internetowej.

Komitet Organizacyjny I Kongresu

--------------------------------

Materiały dotyczące I Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski 

Współorganizatorzy/ co-organizers: 

- Muzeum Historii Polski (Warszawa) / Museum of Polish History (Warsaw)
- Uniwersytet Jagielloński / Jagiellonian University
- Urząd Miasta Krakowa / Krakow City Office
- Międzynarodowe Centrum Kultury / International Cultural Centre
- Małopolski Urząd Marszłkowski / Małopolska Region
- Stowarzyszenie "Wspólnota Polska" / Polish Community Association

Patronat medialny:

- TVP
- Dziennik Polski
- Ogólnopolski Miesięcznik Forum Akademickie,
- Magazyn Historyczny "Mówią Wieki"
- Wiadomości Historyczne

Program I Kongresu

W 2007 roku, w okresie obchodów 750 rocznicy lokacji Krakowa na prawie magdeburskim, Krakowski Oddział Polskiego Towarzystwa Historycznego, planuje zorganizowanie I międzynarodowego kongresu dotyczącego międzynarodowych badań nad dziejami Polski.

Cele I kongresu:


Głównym celem dla pierwszego oraz odbywających się w cyklu 5 letnim kolejnych kongresów, będzie:

  1. koordynacja i wspomaganie międzynarodowych badań nad historią Polski, jej dziedzictwem kulturowym i historycznym z uwzględnieniem historii państw i narodów Europy Środkowo-Wschodniej
  2. integracja prowadzących takie badania ośrodków naukowych (uczelni, instytutów, zakładów i placówek badawczych)
  3. propagowanie znajomości polskiej historii w innych krajach, popularyzowanie związanych z historią przedsięwzięć edukacyjnych oraz inspirowanie tzw. polityki historycznej
  4. Do uczestnictwa w kongresie pragniemy zaprosić badaczy działających poza granicami Polski (w Europie i świecie), prowadzących studia z zakresu powyższej tematyki, publikujących swe prace poza granicami naszego kraju, organizujących konferencje oraz wydających Ľródła do dziejów Polski.
Zaproszenie uczestnictwa kierujemy także do szefów placówek naukowych, finansowo wspierających badania, przyznających granty, stypendia naukowe, itp.
Liczba osób (historyków, politologów, socjologów, historyków kultury) zajmujących się mniej lub bardziej systematycznie historią Polski (Rzeczpospolitej polsko-litewskiej) przekracza 400. Mamy nadzieję, że duża ich część weĽmie udział w kongresie. Można mieć nadzieję, że wezmą w nim udział również historycy z kraju, zainteresowani międzynarodową współpracą w zakresie tematów badawczych.

PROGRAM I KONGRESU ZAGRANICZNYCH BADACZY DZIEJÓW POLSKI - KRAKÓW 28-30 VI 2007 r.
pdf pobierz program


Biuro Organizacyjne Kongresu
Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego
ul. Gołębia 13
31-007 Kraków
e-mail: kongres@jazon.hist.uj.edu.pl

Komitet organizacyjny I Kongresu

Przewodniczący: Prof. dr hab. Andrzej Chwalba 
Dyrektor Muzeum Historii Polski: Robert Kostro

Moderatorzy:
Prof. dr hab. Andrzej Borowski
Prof. dr hab. Piotr Franaszek
Prof. dr hab. Tomasz Gąsowski
Prof. dr hab. Zdzisław Pietrzyk
Prof. dr hab. Jacek Purchla
Prof. dr hab. Maciej Salamon
Prof. dr hab. Bogdan Szlachta
Prof. dr hab. Adam Walaszek
Dr hab. Marek Wilczyński, prof. AP
Ks. Dr hab. Józef Wołczański
Dr hab. Andrzej Nowak, prof. UJ
Dr hab. Michał Baczkowski
Dr hab. Zenon Piech
Dr hab. Jan Rydel
Dr hab. Stanisław A. Sroka
Dr hab. Krzysztof Stopka
Dr Dobrochna Kałwa
Dr Barbara Klich-Kluczewska
Dr Marta Kurkowska-Budzan
Dr Janusz Smołucha
Rafał Szmytka - KNHS UJ

Biuro Organizacyjne I Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski:

Przewodniczący: Dr hab. Krzysztof Zamorski, prof. UJ

Prof. dr hab. Andrzej Chwalba
Prof. dr hab. Maciej Salamon
Prof. dr hab. W. Krawczuk
Dr hab. Jan Rydel
Dr Tomasz Grabowski
Dr Adam Perłakowski
Mgr Agata Barzycka
Mgr Ewelina Szpak
Justyna Woźniak - przedstawciel MHP

Biuro Organizacyjne Kongresu
Instytut Historii Uniwersytetu Jagiellonskiego
ul. Golebia 13
31-007 Krakow

Galeria